باشد پس او توبه‌ى شما پذيرفت كه البتّه او بسيار توبه پذيرد و مهربانى كند . سخن مفسّرين : * ( وَإِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ ) * 50 - كشف نوشته : موسى را دو سفر بود : يكى سفر طرب ديگر سفر هرب بيان سفر طرب آن است كه گفت ( وَلَمَّا جاءَ مُوسى لِمِيقاتِنا ) به اين سفر مناجات حقّ يافت و قرب خداوند جلّ جلاله . و سفر هرب آن است كه گفت ( أَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي ) به اين سفر هلاك دشمن و رستگارى از ايشان يافت چنانك گفت * ( ( وَإِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ ) ) * و چنانك موسى را دو سفر بود مصطفى را دو سفر بود : يكى سفر ناز ديگر سفر نياز سفر نياز از مكّه بود تا مدينه از دست كفّار و كيد اشرار ، و سفر ناز از خانه‌ى امّ هانى بود تا مسجد اقصى و از مسجد اقصى تا آسمان دنيا و از آسمان دنيا تا بسدره‌ى منتهى و از سدره‌ى منتهى تا ( قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى ) فرق است ميان سفر كليم و سفر حبيب . كليم بطور رفت تا وى را گفتند ( قَرَّبْناه نَجِيًّا ) حبيب به حضرت رفت تا از بهر وى گفت ( دَنا فَتَدَلَّى ) از ( قَرَّبْناه ) تا ( دنا ) راه دور است و او كه اين بصر ندارد معذور است . مجمع : زهرى ( فرقنا ) با تشديد را خوانده است . تفسير سيد احمد خان هندى ترجمه‌ى فخر داعى : از ديدن نقشه‌هاى جغرافى ظاهر مىشود كه خليج عرب و بحر احمر در عدن بهم اتّصال مييابند . توضيح آنكه از دو طرف كوههائى واقع شده و در وسط آنها راهى است بنهايت تنك كه جهازات از همين راه تنگ از خليج عرب داخل بحر احمر مىشوند كه دريائى است بنهايت درجه پهناور و عميق . از اينجا وقتى كه شما به طرف شمال مىرويد آخر آن را مىبينيد كه به دو شعبه منقسم شده است . اگر شما بازوى راست را گسترده مشت را گره كنيد كه كف دست از رو يعنى طرف بالا باشد و بعد انگشت وسطى و سبابه را باز كرده و از هم خيلى زياد فاصله بدهيد صورتى كه در اينجا تشكيل مييابد بعينه همان صورت بحر احمر مىباشد انگشت سبابه طرف راست قرار گرفته و انگشت وسطى طرف چپ و در ميانه‌ى اينها مثلثى به نظر